Grossglockner – najwyższy szczyt Austrii i Hochalpenstrasse

Planujesz wyjazd w Alpy i marzy Ci się przejazd jedną z najsłynniejszych górskich dróg Europy? Chcesz stanąć oko w oko z najwyższym szczytem Austrii i zobaczyć lodowiec z bliska? Z tego artykułu dowiesz się, czym jest Grossglockner, jak powstała Grossglockner Hochalpenstrasse i jak przygotować się do takiej wyprawy.

Grossglockner – gdzie leży i jak wysoki jest?

Grossglockner wznosi się na imponujące 3798 m n.p.m. i dominuje nad masywem Wysokich Taurów w sercu Alp. To właśnie ten szczyt uznaje się za najwyższy szczyt Austrii, niezwykle charakterystyczny dzięki swojej ostrej, „dzwonowatej” sylwetce. Otaczają go potężne lodowce oraz rozległe doliny, a większość obszaru należy do Parku Narodowego Wysokie Taury.

Najpopularniejszy sposób, by zbliżyć się do tego szczytu, prowadzi nie przez wymagającą wspinaczkę, lecz przez słynną Grossglockner Hochalpenstrasse. To wysokoalpejska droga widokowa, pełna serpentyn i punktów widokowych, która kończy się na platformie Kaiser-Franz-Josefs-Höhe. Stamtąd można podziwiać lodowiec Pasterze, ściany Grossglocknera i całą panoramę Wysokich Taurów jak na dłoni.

Park narodowy Wysokie Taury

Park Narodowy Wysokie Taury obejmuje najwyższe partie Alp austriackich, w tym szczyt Grossglockner i wiele innych czterotysięczników. To teren, gdzie w krótkiej odległości spotykają się wszystkie piętra alpejskiej roślinności. W dolinach dominują łąki i lasy, wyżej pojawiają się kosodrzewina, rumowiska skalne i wreszcie strefa wiecznych śniegów.

Na trasie znajdziesz liczne punkty edukacyjne i ścieżki przyrodnicze, między innymi szlak Gamsgrubenweg. Prowadzi on przez okolice tzw. Gamsgrube, czyli naturalnego schronienia kozic, charakterystycznego raczej dla Azji Środkowej i obszarów podbiegunowych. To dobre miejsce, by zatrzymać samochód, założyć wygodne buty i choć na godzinę zamienić kierownicę na górski szlak.

Kaiser-Franz-Josefs-Höhe

Kaiser-Franz-Josefs-Höhe to symboliczny finał przejazdu Hochalpenstrasse. Platforma widokowa leży tuż nad jęzorem lodowca i oferuje najlepszy widok na masyw Grossglocknera. Nazwa nawiązuje do wizyty cesarza Franciszka Józefa, który już w XIX wieku podziwiał stąd ten sam widok, który dziś oglądają kierowcy z całego świata.

Na miejscu działa centrum dla odwiedzających z ekspozycjami o lodowcach, historii regionu i zmianach klimatu. W okolicy przebiegają także łatwiejsze szlaki spacerowe, dlatego nawet osoby niewprawione w górskich wędrówkach mogą zobaczyć lodowiec z bardzo bliska, bez sprzętu wspinaczkowego i skomplikowanej logistyki.

Jak powstała Grossglockner Hochalpenstrasse?

Historia Grossglockner Hochalpenstrasse jest niemal tak ciekawa, jak same widoki na trasie. Po I wojnie światowej Austria zmagała się z dramatycznym kryzysem. Inflacja sięgnęła około 15 000%, bezrobocie w czasie wielkiego kryzysu gospodarki światowej dochodziło do 26%, a produkcja przemysłowa spadła o blisko 39%. W takich realiach narodził się pomysł budowy wysokoalpejskiej drogi, która miała dać ludziom pracę i przyciągnąć turystów.

Roboty ruszyły w sierpniu 1930 roku. W budowę zaangażowano około 3200 robotników, a ich pensje bywały nawet trzykrotnie wyższe niż wynagrodzenie nauczyciela. To był świadomy zabieg – atrakcyjna płaca miała zatrzymać ludzi w kraju i dać im realną szansę na utrzymanie rodzin w kryzysowych latach.

Budowa w czasach kryzysu

Droga wysokogórska wymagała tysięcy godzin pracy w bardzo trudnych warunkach. Brygady mierzyły się z osuwiskami, śniegiem i skalnymi urwiskami, a prace trwały od wiosny do jesieni, kiedy tylko warunki pozwalały na wjazd ciężkiego sprzętu. Każdy zakręt, mur oporowy czy tunel wytyczano tak, by jak najmniej ingerować w otoczenie.

Mimo wszystkich przeszkód drogę otwarto 3 sierpnia 1935 roku, zgodnie z planem. Uroczystość przyciągnęła tłumy widzów z całej Austrii i krajów sąsiednich. Władze liczyły wtedy, że rocznie trasą przejedzie około 120 000 turystów, co miało dać regionowi nowy impuls rozwoju i przychód z opłat wjazdowych.

Pierwsze lata i liczby turystów

Prognozy szybko okazały się zbyt ostrożne, bo już w 1938 roku drogę pokonało około 374 465 turystów. Dziś, w dobrych sezonach, tę wysokoalpejską trasę odwiedza ponad milion osób rocznie. Ruch turystyczny przyciąga nie tylko miłośników samochodów, lecz także motocyklistów, rowerzystów i rodziny z dziećmi.

Dla porządku warto porównać zakładane i rzeczywiste liczby odwiedzających w różnych okresach:

Znany austriacki architekt Friedrich Achleitner określił Hochalpenstrasse jako dowód, że interes gospodarczy i postęp techniczny nie muszą niszczyć przyrody. Droga została poprowadzona tak, by wpasować się w teren i spełnia obecne wymogi ekologiczne, choć powstała w latach trzydziestych XX wieku.

Wielu podróżników podkreśla, że Hochalpenstrasse jest wzorem drogi widokowej, która nie dominuje nad górami, lecz delikatnie się między nimi wije.

Wyścigi na Glocknerze

Dzień po otwarciu drogi zorganizowano I Międzynarodowy Wyścig na Glocknerze z Fusch do Fuscher Törl. Na starcie stanęło wtedy 75 kierowców, a impreza szybko trafiła na łamy europejskiej prasy motoryzacyjnej. Na zwycięzcę czekała nagroda o wartości dzisiejszych około 5000 euro, co w latach trzydziestych było majątkiem.

Triumfował Włoch Mario Tadini, jadący wyścigowym Alfa Romeo P3 z ośmiocylindrowym silnikiem o pojemności 2,9 l i mocy około 255 KM. Auto mogło rozpędzać się do około 260 km/h, co jak na rok 1935 robiło ogromne wrażenie. Tadini pokonał dystans około 19,5 km i różnicę wysokości 1600 metrów w czasie 14 minut i 42 sekund, jadąc średnio z prędkością około 79 km/h.

Jak zaplanować przejazd Hochalpenstrasse?

Droga na Grossglockner jest płatna i ma ograniczony ruch. W sezonie wjazd bywa limitowany, dlatego coraz więcej osób kupuje bilety przez internet jeszcze przed wyjazdem. O dokładne zasady warto sprawdzić informacje bezpośrednio u zarządcy trasy, bo ceny i godziny otwarcia zmieniają się z roku na rok.

Przed wyjazdem dobrze jest dopracować kilka spraw technicznych i organizacyjnych. Dotyczy to zarówno kierowców samochodów, jak i motocyklistów planujących dłuższą pętlę po Alpach, na przykład z Polski lub Czech:

• sprawdzenie stanu hamulców i układu chłodzenia pojazdu,
• kontrola opon i ciśnienia, szczególnie przy planowanej jeździe z pełnym bagażem,
• zaplanowanie tankowania przed wjazdem na drogę wysokoalpejską,
• sprawdzenie aktualnych warunków pogodowych w rejonie Grossglocknera,
• sprawdzenie godzin otwarcia bram wjazdowych oraz ewentualnych ograniczeń ruchu,
• zarezerwowanie noclegu w dolinie, jeśli chcesz poświęcić na trasę więcej niż jeden dzień.

Samochodem, motocyklem czy camperem?

Grossglockner Hochalpenstrasse jest dostępna dla różnych typów pojazdów. Każdy sposób podróży daje inne wrażenia z jazdy i wymaga innego przygotowania. Dla motocyklistów to często „droga marzeń”, bo połączenie serpentyn, dobrej nawierzchni i widoków jest naprawdę wyjątkowe. Z kolei rodziny chętnie wybierają samochód lub camper, by połączyć przejazd z kilkudniowym pobytem w Alpach.

Różnice w sposobie podróży można ująć w proste zestawienie:

Niezależnie od wybranego środka transportu warto zabrać kilka rzeczy, które realnie poprawią komfort przejazdu. W górach drobne decyzje przy pakowaniu potrafią zaważyć na odbiorze całego dnia:

• ciepłą czapkę i rękawice, nawet przy letniej prognozie,
• warstwową odzież, którą łatwo zdjąć lub dołożyć w ciągu dnia,
• kurtkę przeciwdeszczową albo motocyklowy kombinezon przeciwdeszczowy,
• okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem UV,
• termos z gorącym napojem, szczególnie przy wyjeździe poza szczytem sezonu,
• powerbank i aparat albo telefon z dobrym aparatem, bo punkty widokowe kuszą zdjęciami.

Na co uważać w górach Grossglocknera?

W Alpach pogoda potrafi zaskoczyć bardziej niż długość trasy. Wielu kierowców przyjeżdża tu w maju lub czerwcu, licząc na wiosenne słońce, a na wysokości powyżej dwóch tysięcy metrów zastaje śnieg i temperatury bliskie zera. Warto być na to przygotowanym, nawet jeśli rano w dolinie świeci słońce i jest przyjemnie ciepło.

Dodatkowe wyzwanie to różnica wysokości. W ciągu jednego dnia pokonujesz często ponad 1500 metrów w pionie. Organizm reaguje na to zmęczeniem, lekkim bólem głowy czy gorszą koncentracją. Dlatego przy planowaniu przejazdu lepiej wziąć pod uwagę przerwy i spokojne tempo, zamiast ścigać się z czasem i kilometrami.

Pogoda i pora roku

Pytanie, które wraca przy każdej rozmowie o Grossglockner Hochalpenstrasse, brzmi: kiedy jechać. Wysokoalpejska droga jest zwykle dostępna od późnej wiosny do jesieni, ale dokładne daty otwarcia zależą od ilości śniegu w danym roku. Bywa, że górne odcinki trasy otwierają się dopiero pod koniec maja, a pierwsze poważniejsze opady śniegu pojawiają się już w październiku.

W ciągu jednego dnia możesz doświadczyć pełnego wachlarza warunków. Rano lekki mróz przy lodowcu, w południe mocne słońce i rozgrzany asfalt, a po południu zimny wiatr i deszcz. Zdarza się, że kierowcy wyjeżdżają z doliny w krótkim rękawku, a na górze zakładają czapki i grube kurtki, bo wiatr przeszywa do kości.

W Alpach kilkadziesiąt minut wystarczy, by błękitne niebo zamieniło się w gęstą mgłę lub śnieżną zadymkę, nawet w środku teoretycznie ciepłego miesiąca.

Bezpieczeństwo na serpentynach

Serpentyny na Hochalpenstrasse kuszą do dynamicznej jazdy, szczególnie motocyklistów. Z drugiej strony ostre zakręty, zapierające dech widoki i różnica wysokości wymagają pełnej koncentracji. Zjazdy potrafią mocno nagrzać hamulce, a nieprzyzwyczajeni kierowcy czasem przesadzają z hamowaniem „na pedale”, zamiast korzystać z redukcji biegów.

Jeśli do tej pory jeździłeś głównie po nizinach, warto potraktować ten przejazd jako okazję do nauki spokojnej, płynnej techniki jazdy w górach. Lepiej nie spieszyć się i częściej korzystać z zatok widokowych, niż próbować pokonać trasę w rekordowym czasie. To niepowtarzalna droga widokowa, a nie tor wyścigowy.

Jak połączyć Grossglockner z innymi atrakcjami?

Rejon Grossglocknera to nie tylko sama Hochalpenstrasse. Niedaleko lodowca leży Kaprun – znany ośrodek narciarski u stóp Wysokich Taurów. Zimą przyciąga narciarzy i snowboardzistów, a w cieplejszych miesiącach zachęca pieszymi szlakami i widokiem malowniczych jezior zaporowych w górach.

W okolicy czekają też trasy spacerowe o różnym stopniu trudności. Znajdziesz krótkie pętle prowadzące do punktów widokowych, a także dłuższe wycieczki, którymi można zejść w stronę dolin albo podejść bliżej lodowca. To dobry sposób, by po intensywnym dniu za kierownicą spędzić kolejny w spokojniejszym rytmie, wsłuchując się w szum potoków i dźwięk dzwonków alpejskich krów.

Połączenie przejazdu Hochalpenstrasse z pieszymi wycieczkami, wizytą w Kaprun i odpoczynkiem nad górskim jeziorem sprawia, że wyjazd w rejon Grossglocknera staje się pełnym górskim doświadczeniem, a nie tylko „odfajkowaniem” słynnej drogi.