Czy warto kupić buty Salomon x ultra 4 GTX?

Myślisz o nowej parze butów w góry i wpadł Ci w oko model Salomon X Ultra 4 GTX? Z tego tekstu dowiesz się, co realnie dają te buty na szlaku. Na końcu łatwiej ocenisz, czy Salomon X Ultra 4 GTX to dobry zakup właśnie dla Ciebie.

Co wyróżnia buty Salomon X Ultra 4 GTX?

Model Salomon X Ultra 4 GTX powstał jako lekkie, ale stabilne buty trekkingowe do szybkiego poruszania się w terenie. Producent połączył cechy butów biegowych z elementami znanymi z klasycznych butów górskich. W praktyce oznacza to niską wagę, mocną trakcję i dobrą kontrolę stopy na podejściach oraz zejściach. W porównaniu z poprzednią generacją X Ultra 3 konstrukcja jest sztywniejsza w śródstopiu, co czuć na kamienistych szlakach. Dla wielu osób to właśnie balans między komfortem a stabilnością jest największą zaletą tego modelu.

Cholewka łączy materiały tekstylne z syntetycznymi wzmocnieniami. Nie ma tu nadmiaru pianki czy grubych paneli, dlatego but dobrze trzyma stopę bez wrażenia ciężkości. System sznurowania Quicklace pozwala zaciągnąć sznurówki jednym ruchem, co w deszczu lub w błocie potrafi zaoszczędzić trochę nerwów. Wewnętrzny zapiętek jest dobrze usztywniony, więc pięta nie ucieka przy stromych podejściach. Taka konstrukcja sprzyja także dłuższym przejściom z plecakiem turystycznym.

Konstrukcja cholewki

Cholewka X Ultra 4 GTX jest stosunkowo niska, bo to typowe buty podejściowe lub niskie buty górskie. Daje to swobodę ruchu w kostce i lepszą kontrolę na technicznym terenie. Z drugiej strony, osoby przyzwyczajone do wysokich butów mogą poczuć mniejsze wsparcie w okolicy stawu skokowego. Materiały są gęsto tkane i mają liczne wzmocnienia na bokach oraz w okolicy palców. Przód buta chroni solidny otok, który dobrze znosi kontakt z kamieniami.

Od środka zastosowano miękką wyściółkę, która nie obciera nawet przy cienkiej skarpecie trekkingowej. W okolicach języka i podbicia nie ma grubych, sztywnych przeszyć, co ogranicza ryzyko punktowego ucisku. Dużą rolę gra także profil anatomiczny – but jest dość wąski w pięcie i bardziej przestronny w przodostopiu. Osoby o bardzo szerokiej stopie mogą jednak odczuć, że będzie im lepiej w innym modelu, na przykład w szerszych butach trailowych.

Podeszwa i przyczepność

Za trakcję odpowiada podeszwa Contagrip, która jest znakiem rozpoznawczym Salomona. Bieżnik ma mieszany kształt klocków, sprawdza się zarówno na suchych skałach, jak i na mokrej ziemi. Rozstaw klocków pozwala dość dobrze samooczyszczać się z drobnego błota. Guma nie jest bardzo miękka, dlatego zużywa się wolniej podczas marszu po asfalcie czy twardych szutrach. Nie jest to jednak podeszwa typowo asfaltowa, więc przy długich odcinkach po mieście można odczuć twardszy charakter buta.

Między stopą a gumą znajduje się warstwa pianki amortyzującej. To ważne przy dłuższych wędrówkach z plecakiem, bo każda dodatkowa amortyzacja zmniejsza zmęczenie stawów. Twardość podeszwy jest średnia – but nie łamie się jak typowe obuwie biegowe, ale też nie jest sztywny jak klasyczne buty alpejskie. Taka charakterystyka dobrze pasuje do szlaków turystycznych w Tatrach, Beskidach czy Alpach na poziomie szlaków oznakowanych.

System stabilizacji

W X Ultra 4 GTX zastosowano system Advanced Chassis, czyli wewnętrzną ramę stabilizującą śródstopie. Działa ona jak delikatna łyżwa, która ogranicza skręcanie się buta na boki. To ważne, gdy niesiesz cięższy plecak i poruszasz się po luźnych kamieniach. W połączeniu z wyraźnie zarysowaną piętą ułatwia to hamowanie podczas zejść. But nie „ucieka” do przodu, więc palce są mniej narażone na obijanie się o przód.

Amatorzy szybkich przejść docenią także niewielką wagę jak na taką ilość wsparcia. Wersja męska w rozmiarze około 42 waży mniej więcej 390–410 gramów na but. To wartości bliższe butom biegowym niż tradycyjnym butom górskim. Lżejszy but oznacza mniejsze zmęczenie mięśni pod koniec dnia, szczególnie gdy na liczniku masz już kilkanaście kilometrów podejść i zejść.

Jak działa membrana Gore-Tex w X Ultra 4 GTX?

W nazwie modelu pojawia się skrót GTX, który oznacza obecną w środku membranę Gore-Tex. Jej zadanie jest proste – ma chronić stopę przed wodą, a jednocześnie odprowadzać pot. W suchym klimacie membrana często wydaje się zbędna, ale w polskich górach deszcz, błoto i mokra trawa to codzienność. Dzięki laminowanej konstrukcji cholewki woda nie przenika szybko do wnętrza, nawet gdy przejdziesz przez płytki potok. Przy dłuższym zanurzeniu powyżej kostki każdy but i tak wpuści wodę od góry.

Oddychalność w modelu X Ultra 4 GTX stoi na dobrym poziomie jak na buty z membraną. W ciepłe lato stopa oczywiście będzie się bardziej grzać niż w butach z siateczką bez membrany. Różnicę najmocniej czuć w czasie stromych podejść. Z drugiej strony, w chłodniejszych miesiącach membrana działa jak dodatkowa bariera przed wiatrem i wilgocią. Dla wielu użytkowników to rozsądny kompromis między ochroną a komfortem cieplnym.

Oddychalność i komfort

W butach z membraną zawsze pojawia się pytanie: czy stopa się nie ugotuje. W X Ultra 4 GTX pomaga cienka, ale dość przewiewna wyściółka oraz zastosowanie materiałów z perforacją w górnej części cholewki. Przy marszu w temperaturach około 10–18 stopni większość osób nie zgłasza nadmiernego przegrzewania. Problemy zaczynają się przy bardzo wysokiej temperaturze powietrza, kiedy każdy nieprzewiewny materiał będzie dodatkowo nagrzewał stopę. Wtedy lepsze mogą okazać się wersje bez membrany.

Dobrym rozwiązaniem jest dobór właściwych skarpet. Cienka skarpeta merino lub mieszanka syntetyczna z dodatkiem wełny poprawia transport wilgoci. Gruba skarpeta bawełniana będzie natomiast wciągała pot i pogorszy komfort. Przy planowaniu długich wyjść warto przetestować zestaw but plus skarpeta na krótszym spacerze, zanim wybierzesz się w długą trasę.

Wodoodporność w praktyce

Membrana Gore-Tex w tym modelu dobrze radzi sobie z typową turystyką: mokrą trawą, błotem, deszczem czy śniegiem po kostki. Woda zaczyna zwykle wnikać od strony języka lub przez górną krawędź cholewki, gdy zanurzysz but zbyt głęboko. Sama tkanina przez długo nie przepuszcza wilgoci, o ile nie jest uszkodzona mechanicznie. Z czasem zewnętrzna warstwa DWR może się wycierać i cholewka zaczyna szybciej chłonąć wodę. Wtedy ochronę przywraca impregnacja sprayem lub środkiem do prania.

Trzeba też liczyć się z tym, że membrana ogranicza tempo schnięcia buta. Jeśli już zalejesz go od środka, na przykład przy przekraczaniu potoku powyżej kostek, wysuszenie zajmie dłużej niż w modelu bez membrany. W chłodniejsze dni sucha skarpeta na zmianę i możliwość poluzowania sznurowadeł na postojach robią sporą różnicę. Dzięki temu stopa lepiej oddycha, a wnętrze buta nie pozostaje stale duszne.

Salomon X Ultra 4 GTX najlepiej sprawdza się w mieszanych warunkach pogodowych, gdzie liczy się zarówno wodoodporność, jak i dobra trakcja na zróżnicowanym podłożu.

Dla kogo są buty Salomon X Ultra 4 GTX?

Ten model dobrze pasuje osobom, które lubią szybkie tempo marszu i nie chcą masywnych butów za kostkę. Sprawdzi się zarówno na jednodniowych wypadach w Beskidy, jak i na kilkudniowych przejściach z lekkim plecakiem w Tatrach czy Alpach. Nie jest to natomiast but przygotowany na bardzo ciężkie wspinaczki czy lodowiec. Zdecydowanie lepiej radzi sobie na oznakowanych szlakach i ścieżkach. Z takiego przeznaczenia wynika geometra podeszwy i poziom amortyzacji.

Dla osób chodzących głównie po leśnych ścieżkach i łagodnych szlakach X Ultra 4 GTX może wydawać się nawet zbyt zaawansowany. W takiej sytuacji spokojnie wystarczy tańszy model trekkingowy z mniej agresywnym bieżnikiem. Z kolei biegacze górscy mogą uznać go za zbyt sztywny i ciężki do startów. Ten model najlepiej czuje się w roli buta turystycznego „do wszystkiego” na góry niskie i średnie.

Początkujący turyści

Początkujący piechurzy docenią stabilizację i ochronę stopy. But prowadzi stopę pewnie, co zmniejsza ryzyko skręcenia kostki na kamieniach. Dobrze dobrany rozmiar i właściwe sznurowanie ograniczają przesuwanie się stopy wewnątrz. Dla osoby, która wcześniej chodziła w zwykłych adidasach, przeskok komfortu bywa bardzo wyraźny. Dzięki membranie można wychodzić także przy gorszej pogodzie bez obawy o natychmiast przemoczone skarpety.

Warto jednak zwrócić uwagę na wagę plecaka. X Ultra 4 GTX najlepiej pracuje z obciążeniem do około 10–12 kilogramów. Przy znacznie cięższym bagażu stabilizacja niskiego buta może okazać się zbyt mała. Wtedy lepszą opcją będzie wyższy but trekkingowy z mocniej usztywnioną podeszwą. Dla większości początkujących turystów taki ciężar nie jest jednak normą, więc X Ultra 4 GTX będzie dobrą bazą do wielu wycieczek.

Bardziej zaawansowani użytkownicy

Doświadczeni turyści i szybcy „hikerzy” często wybierają X Ultra 4 GTX jako but na wymagające, ale wciąż szlakowe trasy. Doceniają precyzyjne prowadzenie stopy na trawersach oraz pewne hamowanie na stromych zejściach. But dobrze współpracuje z kijkami trekkingowymi i nie ogranicza zakresu ruchu, co pomaga przy długich podejściach. W tej grupie użytkowników model bywa traktowany jako podstawowe obuwie na trzy sezony w roku.

Niektórzy bardziej zaawansowani piechurzy sięgają po ten model także podczas wyjazdów typu via ferrata w łatwiejszym terenie. Twardość podeszwy i niska cholewka pozwalają precyzyjnie stawiać stopę na metalowych stopniach. Trzeba jednak jasno powiedzieć, że do poważnych dróg wspinaczkowych są przeznaczone inne kategorie butów. X Ultra 4 GTX pozostaje uniwersalnym butem turystycznym, który radzi sobie w szerokim zakresie aktywności, ale nie jest sprzętem wyspecjalizowanym do ekstremalnych zastosowań.

Żeby lepiej zobaczyć, dla kogo ten model ma najwięcej sensu, warto zestawić go z dwoma bliskimi alternatywami:

Na co zwrócić uwagę przy doborze rozmiaru X Ultra 4 GTX?

Dobór rozmiaru ma ogromny wpływ na komfort. X Ultra 4 GTX ma charakterystyczne dla Salomona dość wąskie dopasowanie w pięcie i śródstopiu. Wiele osób wybiera rozmiar o pół numeru większy niż w miejskich adidasach. Daje to trochę miejsca na grubszą skarpetę i naturalne puchnięcie stóp podczas długiej trasy. Zbyt mały but szybko zemści się obiciem paznokci przy zejściach.

Przed zakupem warto przymierzyć obie sztuki po południu, gdy stopa jest już lekko zmęczona. W sklepie zawiąż but mocno jak na szlaku i przejdź się po pochylni, jeśli jest dostępna. Zwróć uwagę, czy palce nie dotykają przodu przy schodzeniu w dół. Sprawdź też, czy pięta nie wysuwa się przy podchodzeniu. Jeżeli czujesz luzy w śródstopiu, istnieje ryzyko powstawania pęcherzy przy dłuższym marszu.

Dobrym wsparciem przy wyborze są także proste testy stopy wykonywane w domu, które pomagają określić, jakiej objętości buta potrzebujesz. Na ich podstawie możesz przygotować listę modeli do mierzenia i łatwiej ocenisz, czy X Ultra 4 GTX pasuje do Twojej anatomii. Ułatwieniem przy dopasowaniu będą też jakościowe skarpety trekkingowe o dobranej grubości. Wtedy stopa lepiej „układa się” w bucie, a drobne różnice w objętości są mniej odczuwalne.

Jeśli zastanawiasz się, co jeszcze sprawdzić przy wyborze tego modelu, przyda się krótka checklista aspektów do ocenienia w sklepie:

• jak but trzyma piętę przy stromym podejściu w górę,
• czy palce mają zapas miejsca przy schodzeniu w dół,
• jak układa się język i czy nic nie uciska podbicia,
• czy stopa nie „pływa” na boki przy gwałtownym skręcie,
• jak but współpracuje z Twoimi skarpetami trekkingowymi,
• czy w śródstopiu nie czujesz nadmiernego ucisku po dociągnięciu Quicklace.

Czy warto kupić buty Salomon X Ultra 4 GTX?

Ocena „czy warto” zależy od tego, jak i gdzie zamierzasz używać butów. Jeśli Twoim głównym terenem są góry niskie i średnie, a chodzisz zarówno po suchych, jak i mokrych szlakach, Salomon X Ultra 4 GTX oferuje bardzo dobry stosunek wagi do stabilizacji. Daje pewność na mokrych kamieniach, chroni przed deszczem i błotem, a przy tym nie ciąży na nodze jak klasyczne buty skórzane. Dla osób, które chodzą kilka lub kilkanaście razy w roku, inwestycja w taki model często zwraca się wygodą i mniejszą liczbą odcisków.

Jeśli jednak najczęściej spacerujesz po mieście, po parku albo po suchych, leśnych ścieżkach, możesz nie wykorzystać w pełni możliwości membrany i agresywnego bieżnika. Wtedy lepszym wyborem będzie tańszy but trekkingowy bez membrany, za to z większą oddychalnością. Gdy planujesz poważniejsze wyprawy wysokogórskie z ciężkim plecakiem, potrzebny będzie z kolei wyższy i twardszy but. X Ultra 4 GTX zajmuje miejsce pośrodku tych światów – jako uniwersalny but turystyczny na większość górskich wyjść od wiosny do jesieni.

Żeby decyzja była bardziej świadoma, możesz wypisać swoje priorytety i zestawić je z najważniejszymi cechami modelu. Przydatna lista obejmie na przykład to, jak ważne są dla Ciebie lekkość, wodoodporność, przyczepność i stabilizacja kostki. Gdy dopasujesz te punkty do własnych potrzeb, szybko zobaczysz, czy buty Salomon X Ultra 4 GTX wpisują się w Twój styl chodzenia po górach. Dla wielu osób, które szukają jednego, uniwersalnego buta w teren, odpowiedź będzie twierdząca.

W praktyce najlepiej test wypada na szlaku, więc jeśli masz możliwość, przymierz ten model w sklepie, przejdź się po pochylni i porównaj go z jedną alternatywą. Różnice w dopasowaniu i sposobie pracy podeszwy poczujesz od razu. Taki bezpośredni kontakt z butem daje najwięcej informacji i pozwala realnie ocenić, czy X Ultra 4 GTX to właśnie to, czego szukasz w swoich górskich butach.