Kościół św. Antoniego Padewskiego w Gdyni – historia, msze, dojazd

Kościół św. Antoniego Padewskiego w Gdyni to ważne sanktuarium franciszkańskie, żywa parafia i jedno z najciekawszych miejsc modlitwy w Trójmieście. Znajdziesz tu bogatą historię, regularne msze święte, rozbudowany program nabożeństw i łatwy dojazd komunikacją miejską. Jeśli szukasz świątyni z głębokim zapleczem duchowym i społecznym, to bardzo dobre miejsce – poznaj je bliżej, zanim wybierzesz się na Wzgórze Św. Maksymiliana.

Gdzie znajduje się kościół św. Antoniego Padewskiego w Gdyni?

Świątynia stoi w samym sercu dzielnicy Wzgórze Św. Maksymiliana, jednej z najlepiej skomunikowanych części miasta. Adres kościoła i klasztoru to ul. Ujejskiego 40, kilka minut spacerem od głównych arterii Gdyni. Zabudowania wyrastają na dawnym Wzgórzu Focha, później zwanym Wzgórzem Nowotki, co dobrze pokazuje, jak łączy się tu historia Polski z dziejami zakonu franciszkanów.

W dokumentach konserwatorskich podaje się także dokładne położenie budynku – współrzędne 54,506806°N 18,540028°E, co potwierdza wpis do Rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego. Kościół widnieje tam pod numerem A-1933 z 22.07.2016. Należy do dekanatu Gdynia-Śródmieście w strukturach archidiecezji gdańskiej, a od strony kościelnej jest jednym z ważniejszych punktów na mapie sakralnej Trójmiasta.

Jak dojechać na Wzgórze Św. Maksymiliana?

Do kościoła można dotrzeć różnymi środkami transportu, bo dzielnica leży między centrum Gdyni a Orłowem. Z większości części miasta najłatwiej dojechać tu kolejką SKM – stacja Gdynia Wzgórze Św. Maksymiliana znajduje się w zasięgu krótkiego spaceru od ul. Ujejskiego. Wokół przebiegają też trasy licznych linii autobusowych i trolejbusowych, które łączą wzgórze z Śródmieściem, Redłowem i innymi dzielnicami.

Sam budynek kościoła widać z daleka – masywna bryła, ceglana wieża i charakterystyczny, modernistyczny rys sprawiają, że trudno go pomylić z inną świątynią. Teren klasztoru zajmuje dawny plac o powierzchni 7300 m², wykupiony jeszcze w 1935 roku za 60 tys. złotych, co wtedy było znaczącą kwotą. To właśnie na nim architekci Zbigniew Kupiec i Tadeusz Kossak zaplanowali cały kompleks sakralny.

Jak powstał kościół i klasztor franciszkanów?

Dzieje parafii i świątyni zaczynają się od powrotu zakonu na wybrzeże po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Franciszkanie konwentualni – Bracia Mniejsi Konwentualni – nie mogli odzyskać dawnego kościoła św. Trójcy w Gdańsku, który został przejęty przez miasto jeszcze w XVI wieku. W obliczu rosnących wpływów nazistów w Wolnym Mieście Gdańsku zakonnicy zdecydowali się więc na nowy początek i zakupili plac na gdyńskim wzgórzu.

15 października 1935 roku biskup chełmiński Stanisław Okoniewski wydał pozwolenie na budowę klasztoru. 7 stycznia 1936 Kongregacja ds. Zakonnych zatwierdziła kanoniczne założenie wspólnoty, a już 11 stycznia klasztor powstał formalnie. Tempo prac było wysokie – jak zanotował jeden z braci, „brat Kosma kopie żwir, cegła się wozi, co dzień jeden wagon, to jest 8000 sztuk”. W maju 1937 (w niektórych przekazach 1938) poświęcono pierwszą kaplicę i część mieszkalną.

Rola św. Maksymiliana Kolbego

W historii tego miejsca wyraźnie obecny jest św. Maksymilian Kolbe. Brodaty zakonnik z Niepokalanowa przyjeżdżał do Gdyni, uczestniczył w uroczystości poświęcenia, zachęcał braci do gorliwej pracy duszpasterskiej, a jego duchowe dziedzictwo mocno wrosło w parafię. To on wcześniej założył Radio Niepokalanów – pierwszą katolicką rozgłośnię radiową w Polsce – oraz stworzył Rycerza Niepokalanej i „Mały Dziennik”, które kolportowano również w nadmorskim mieście.

W klasztorze przechowywane są pamiątki po świętym – między innymi złoty kielich i łaciński mszał, które dziś można oglądać w zaaranżowanej przedwojennej celi. Na ścianach jednej z kaplic znajdują się też freski z jego życia, namalowane przez Mieczysława Kościelniaka, współwięźnia z Auschwitz. Dzięki temu postać męczennika jest tu obecna nie tylko w modlitwie, ale i w przestrzeni artystycznej.

Wojna, Bahnschutzpolizei i powojenna odbudowa

Wybuch II wojny światowej brutalnie przerwał rozwój klasztoru. Zakonnicy zostali rozproszeni, wielu aresztowano, a budynki przejęła Bahnschutzpolizei – niemiecka policja kolejowa. Kaplica służyła jako sala gimnastyczna i miejsce obrad, w części klasztornej działała szkoła policyjna. Mimo ostrzału artyleryjskiego i uszkodzeń kompleks ocalał, a po 1945 roku franciszkanie zaczęli krok po kroku przywracać go do życia.

Klasztor – jak wspominają kroniki – wykupił od radzieckiego komisarza o. Alojzy, płacąc za niego stypendiami mszalnymi i tak zwanymi „lubelskimi pieniędzmi”. Ten epizod dobrze pokazuje, z jaką determinacją walczono o zachowanie miejsca modlitwy. Już 15 sierpnia 1949 biskup Kazimierz Kowalski erygował przy klasztorze Parafię św. Antoniego Padewskiego w Gdyni, oficjalnie ustanawiając ją wspólnotą parafialną.

Budowa kościoła i schron pod prezbiterium

Sama świątynia parafialna powstawała etapami. Pozwolenie na budowę wydano dopiero po „odwilży” 1956 roku – 27 października 1957 poświęcono kamień węgielny, a prace ruszyły. Inwestycja od początku napotykała na opór władz komunistycznych: obowiązywał zakaz ogłaszania zbiórek z ambony, fiskus domagał się kartotek parafialnych z wpłatami wiernych, a samo wznoszenie kościoła budziło czujność państwowych urzędników.

Podczas kopania fundamentów natrafiono na niemiecki schron przeciwlotniczy, który sięgał około 10 metrów w głąb terenu i miał kilka poprzecznych korytarzy. Wejście od strony kościoła zamurowano i zasypano gruzem, a budowę kontynuowano. Jak wyliczano w kronikach, potrzeba było ponad milion dwieście tysięcy cegieł, więc prace toczyły się w szybkim tempie i przy dużym zaangażowaniu parafian.

18 grudnia 1960 poświęcono i oddano do użytku górny kościół, a 20 grudnia 1970 ukończono dolny kościół. Ostatnim elementem była masywna wieża – najpierw wstrzymana z powodu rzekomego zagrożenia dla systemu radiolokacyjnego, ostatecznie jednak ukończona i wyposażona w dzwony odlane w 1976 roku w odlewni Jana Felczyńskiego w Przemyślu. Zawisły tam trzy instrumenty: dzwon Antoni, dzwon Franciszek oraz mniejszy, XIX‑wieczny dzwon.

Kościół św. Antoniego Padewskiego w Gdyni jest wpisany do rejestru zabytków (nr A‑1933) i łączy w sobie architekturę modernizmu z unikatową historią franciszkańskiego klasztoru i wojennego schronu pod prezbiterium.

Jaką rangę ma sanktuarium i jakie są najważniejsze miejsca kultu?

Od lat 70. świątynia pełni rolę ważnego ośrodka pielgrzymkowego. W 1973 roku powstało tu Sanktuarium św. Maksymiliana Marii Kolbego, potwierdzone następnie w 2006 przez abp. Tadeusza Gocłowskiego. Kolejny krok nastąpił w sierpniu 2011 – 14 dnia miesiąca abp Sławoj Leszek Głódź dokonał koronacji cudownego wizerunku Matki Bożej Królowej Matki Nadziei, namalowanego w 1961 przez brata Felicissimusa Marię Sztyka z Niepokalanowa.

10 listopada 2011 arcybiskup podniósł kościół do rangi Sanktuarium Matki Bożej Królowej Matki Nadziei i św. Maksymiliana Marii Kolbego. Przed obrazem Maryi ustawiono ciężkie, półtonowe wrota, które rozsuwa się podczas uroczystości – to wtedy rozlega się fanfara, a wierni mogą zobaczyć ikonę w pełnej okazałości. Wota dziękczynne, składane przez dekady, częściowo przetopiono z okazji koronacji, co jeszcze mocniej związało lokalną pobożność z tym miejscem.

Kaplica św. Maksymiliana i relikwie świętych

W bocznej kaplicy mieści się drugie sanktuarium, skupione na osobie św. Maksymiliana. W centrum stoi figura św. ojca Maksymiliana, a ściany pokrywają wspomniane już freski z jego życia i męczeństwa. Modlą się tu często rodziny oraz osoby związane zawodowo z energetyką – święty uchodzi u nich za szczególnego patrona. To ciekawy przykład współczesnych „specjalizacji” kultu w Kościele.

W głównej części świątyni ważne miejsce zajmuje obraz „Jezu, ufam Tobie”, przy którym umieszczono relikwie bł. Jana Pawła II oraz św. Faustyny Kowalskiej. Wierni przychodzą tam prosić o miłosierdzie, łącząc nabożeństwo do Bożego Miłosierdzia z sakramentem pokuty. Franciszkanie spowiadają przez kilka godzin dziennie, a konfesjonały – ustawione wzdłuż naw – są niemal stałym punktem ruchu w kościele.

Sanktuarium Matki Bożej Królowej Matki Nadziei i św. Maksymiliana w Gdyni łączy kult maryjny, pamięć o męczenniku Auschwitz i nabożeństwo do Bożego Miłosierdzia, tworząc jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc modlitwy w archidiecezji gdańskiej.

Jak wygląda życie parafii i jakie są msze oraz nabożeństwa?

Parafia św. Antoniego Padewskiego w Gdyni jest prowadzona przez zakonników z gałęzi konwentualnej franciszkanów. Obecnym proboszczem jest o. Sebastian Fierek OFMConv, a wspólnota klasztorna systematycznie się zmienia – w 2026 roku dołączył do niej między innymi o. Rajmund OGUTU z Kenii oraz br. Jakub, juniorysta z Krakowa. Dzięki temu parafia ma silny wymiar misyjny i formacyjny.

Msze święte sprawowane są tu codziennie, zarówno w dni powszednie, jak i w niedziele oraz święta – zwykle rano i wieczorem, z możliwością udziału w Eucharystii w różnych godzinach. Spowiedź przed każdą mszą (ok. 10 minut wcześniej) oraz w czasie adoracji od 17.00 do 18.00 to stały punkt dnia, który pozwala wielu osobom skorzystać z sakramentu pokuty w dogodnym momencie.

Najważniejsze nabożeństwa w ciągu tygodnia

Plan modlitwy jest tu bardzo rozbudowany, a poszczególne dni tygodnia mają swoje, powtarzalne akcenty. W kościele odbywają się między innymi takie nabożeństwa:

• Koronka do Bożego Miłosierdzia – od poniedziałku do piątku o godz. 15.00,
• Adoracja Najświętszego Sakramentu – w dni powszednie od godz. 17.00 do 18.00,
• nabożeństwa poranne do świętych o godz. 8.30 (z następującą po nich mszą),
• nabożeństwo do św. Franciszka w poniedziałek, do św. Antoniego we wtorek, nabożeństwo maryjne w środę (przed wizerunkiem Matki Bożej Królowej Matki Nadziei), a w czwartek – modlitwa do św. Maksymiliana.

Nabożeństwo fatimskie odprawia się 13 dnia miesiąca od maja do października – po wieczornej mszy, z procesją różańcową przy wystawionym Najświętszym Sakramencie. W Wielkim Poście w piątki po mszach o 8.30 i 18.00 odbywa się Droga Krzyżowa, a w niedziele o godzinie 17.00 – Gorzkie Żale. Poza tym w maju, czerwcu, październiku i listopadzie wierni gromadzą się na nabożeństwach okresowych, zwykle o 17.30 w dni powszednie i 17.00 w niedziele.

Msze składkowe i adoracje specjalne

Szczególne miejsce zajmuje środowa Msza Święta składkowa za wstawiennictwem Matki Bożej Królowej Matki Nadziei o godzinie 18.00, podczas której odczytuje się intencje powierzane sanktuarium. Raz w miesiącu, w drugi czwartek, o tej samej godzinie odprawia się mszę w intencjach wspólnotowych, powierzanych Bogu przez orędownictwo św. Maksymiliana.

W pierwsze soboty miesiąca trwa animowana adoracja Najświętszego Sakramentu – do 10.30 oraz po porannej Eucharystii o 8.30. Tego typu spotkania przyciągają zwłaszcza osoby związane z różnymi wspólnotami modlitewnymi, ale także tych, którzy po prostu szukają spokojnej modlitwy w ciszy i śpiewie psalmów.

Jak działa parafia na co dzień?

Życie duszpasterskie nie kończy się tutaj na liturgii. Od kilkunastu lat silnie rozwija się Franciszkańskie S.O.S. – inicjatywa charytatywna obejmująca opieką ubogich, bezdomnych oraz dzieci z uboższych rodzin. Organizowane są śniadania wigilijne i wielkanocne, spotkania z okazji uroczystości św. Antoniego, a także akcje z paczkami żywnościowymi i wyprawkami szkolnymi dla najmłodszych.

Innym wymiarem działalności jest Franciszkańskie Centrum Kultury Gdynia, które odpowiada za wystawy, koncerty i wydarzenia artystyczne odbywające się w górnym i dolnym kościele. Wierni i mieszkańcy Trójmiasta mogą tu słuchać muzyki organowej, chóralnej, a także oglądać ekspozycje fotografii czy malarstwa – wszystko w przestrzeni sakralnej, ale otwartej na kulturę.

Misje, sport i wsparcie rodzin

Przy klasztorze od 2001 roku działa Franciszkański Sekretariat Misyjny, który wspiera misjonarzy posługujących w Keni i Ekwadorze. W parafii znaleźli też swoje miejsce piłkarze i kibice klubu Arka Gdynia – ich obecność widoczna bywa szczególnie podczas większych uroczystości i mszy w intencji środowisk sportowych.

Dla rodzin i małżeństw dużym ułatwieniem jest posługa mediatora rodzinnego przy parafii, pomagającego rozwiązywać konflikty domowe. W pobliżu świątyni funkcjonuje Franciszkańska Lodówka, do której mieszkańcy mogą wkładać produkty spożywcze dla osób potrzebujących. Taka forma konkretnej pomocy dobrze wpisuje się w duchowość franciszkańską – prostą, ale bardzo wrażliwą na ubóstwo.

Formacja młodzieży i wydarzenia sezonowe

Dla młodych parafia jest punktem wyjścia do wielu inicjatyw. Franciszkańskie Duszpasterstwo Powołaniowe organizuje co roku Franciszkańskie Spotkanie Młodych (FSM) w Kalwarii Pacławskiej (koszt około 500 zł z transportem i pakietem), zachęca do udziału w Elbląskiej Pieszej Pielgrzymce na Jasną Górę (ok. 350 zł za całość trasy) oraz w rekolekcjach LSO „Na Maxa” w Ostrowcu, których budżet sięga 850 zł. Tego typu wyjazdy łączą modlitwę, integrację i rozeznawanie powołania.

Na miejscu aktywnie działa schola Ad Deum, która posługuje śpiewem podczas mszy. W ogłoszeniach parafialnych regularnie pojawiają się prośby o wsparcie młodzieży jadącej na rekolekcje, spotkania czy Światowe Dni Młodzieży. Parafia przygotowuje też dzieci do I Komunii Świętej, prowadząc cykle spotkań formacyjnych w ciągu roku szkolnego 2026/2027.

Codzienna spowiedź, liczne nabożeństwa, szeroka działalność charytatywna i kulturalna sprawiają, że kościół św. Antoniego Padewskiego jest miejscem, gdzie – jak mówią sami franciszkanie – wierni naprawdę czują się jak w domu.

Jak załatwić sprawy w kancelarii parafialnej?

Sprawy formalne – chrzty, śluby, pogrzeby, zaświadczenia czy intencje mszalne – prowadzi kancelaria parafialna mieszcząca się przy klasztorze. W okresie letnim, od czerwca do końca sierpnia, obowiązuje zmieniony grafik: kancelaria działa we wtorki od 10.00 do 11.30 oraz w piątki (z wyjątkiem pierwszego piątku miesiąca) od 16.00 do 17.30. W pozostałych miesiącach godziny mogą się różnić, dlatego warto sprawdzić je na bieżących ogłoszeniach przy wejściu do kościoła.

Adoracja w świątyni odbywa się od poniedziałku do soboty w stałych godzinach 17.00–18.00, co łączy się bezpośrednio z dyspozycyjnością spowiedników. Jeśli planujesz ważną uroczystość rodzinną, najlepiej wcześniej umówić się w kancelarii, a w przypadku bardziej złożonych sytuacji – skorzystać także z pomocy mediatora rodzinnego, który współpracuje z parafią i ma ogłoszony kontakt w przykościelnej gablocie.