Szlaki na Giewont, czyli jak zdobyć śpiącego rycerza

Planujesz wejść na Giewont i zastanawiasz się, który szlak będzie dla Ciebie najlepszy? W tym poradniku znajdziesz konkretny opis tras, trudności i czasu przejścia. Dzięki temu spokojnie zaplanujesz swoją wyprawę na Śpiącego Rycerza i unikniesz typowych pułapek.

Kim jest śpiący rycerz Giewont?

Na mapie Tatr nazwa Giewont oznacza cały masyw o długości około 2,7 km, a nie tylko pojedynczy wierzchołek. Tworzą go trzy szczyty: Wielki Giewont 1895 m n.p.m., Długi Giewont 1868 m i Mały Giewont 1739 m. To właśnie Wielki Giewont z krzyżem jest celem większości wycieczek i gdy turyści mówią „idę na Giewont”, zwykle mają na myśli ten szczyt.

Ciekawostką jest jego pozycja w Tatrach Zachodnich. Wielu uważa go za najwyższy szczyt tego pasma po polskiej stronie, ale wyższa jest mało wybitna Twarda Kopa 2026 m w grani Ciemniaka. Giewont wyróżnia za to monumentalna północna ściana opadająca do Doliny Strążyskiej oraz kształt przypominający zarys leżącego człowieka, widoczny z Zakopanego, Gubałówki czy Podhala.

Skąd wzięła się nazwa i przydomek?

Nazwę „Giewont” notowano już w XVI wieku. Prawdopodobnie pochodzi od niemieckiego słowa „Wand” oznaczającego skałę i mogła brzmieć pierwotnie „Gewand” – grupa skał lub „Gähwand” – stroma ściana. Inna koncepcja, którą lubił powtarzać Mariusz Zaruski, wiąże nazwę z dawnym góralskim rodem Giewontów, obecnym pod Tatrami do dziś.

Przydomek Śpiący Rycerz narodził się znacznie później i od razu chwycił. Z profilu masywu łatwo dostrzec głowę, tors i nogi postaci, a lokalna legenda opowiada o rycerzach śpiących w jaskiniach Giewontu. Mają się przebudzić, gdy Polska będzie zagrożona. Część tych jaskiń znamy z nazw: Studnia w Giewoncie, Jaskinia Śpiących Rycerzy czy Kozią Grota w Dolinie Strążyskiej.

Krzyż na Giewoncie

Krzyż na Giewoncie o wysokości około 15 metrów stanął na szczycie w 1901 roku. Inicjatorem był zakopiański ksiądz Kazimierz Kaszelewski, a 400 stalowych elementów konstrukcji o łącznej wadze mniej więcej 1800 kg trzeba było wnieść na plecach. Najpierw dotarły koleją z Krakowa do Zakopanego, potem końmi na Halę Kondratową, a ostatni odcinek pokonało około 500 górali ochotników.

Dziś krzyż jest jednym z najważniejszych symboli polskich Tatr, ale w czasie burzy zamienia się w groźny przewodnik dla piorunów. W 2019 roku podczas gwałtownej nawałnicy wyładowania w rejonie krzyża spowodowały śmierć 4 osób, a ponad 150 turystów zostało rannych. Od tamtej tragedii ratownicy jeszcze mocniej podkreślają, jak ważne jest śledzenie prognoz.

Jak przygotować się na szlak na Giewont?

Giewont uchodzi za „łatwy” szczyt, ale statystyki mówią co innego. To jedna z najtragiczniejszych gór w polskich Tatrach, gdzie zginęło już ponad 70 osób. Źródłem kłopotów jest połączenie stosunkowo prostej trasy, wielkiego ruchu, łańcuchów pod szczytem oraz gwałtownych zmian pogody.

Wejście nie wymaga sprzętu wspinaczkowego, ale wymaga rozsądku, kondycji i oswojenia z ekspozycją. Ostatnie około 100 metrów podejścia prowadzi po skalnych półkach ubezpieczonych łańcuchami, a skała w wielu miejscach jest mocno wyślizgana.

Kondycja i doświadczenie

Sama wycieczka na Giewont zajmuje od około 6 do 7 godzin marszu w dwie strony, w zależności od wariantu. Suma przewyższeń przekracza nierzadko 800–1000 metrów, więc przyda się dobra wydolność i przyzwyczajenie do kilkugodzinnego chodzenia po górach. Dla osoby, która wychodzi w Tatry raz w roku, szlak potrafi okazać się zaskakująco męczący.

Dla dzieci Giewont zwykle poleca się od wieku mniej więcej 10+, przy założeniu, że wcześniej chodziły po górskich ścieżkach. Istotne jest nie tylko tempo marszu, ale też odporność na lęk wysokości. Jeśli ktoś ma silny strach przed przepaścią, ekspozycja pod wierzchołkiem będzie bardzo niekomfortowa.

Sprzęt i ubranie

Na szlaku dominują kamienie i skalne stopnie, dlatego nie idź tam w miejskich trampkach. Potrzebne są solidne buty trekkingowe z grubą podeszwą i dobrą przyczepnością. Na śliskiej skale, szczególnie po deszczu, to one często decydują o bezpieczeństwie.

Plecak powinien zmieścić warstwową odzież, bo wiatr na Wyżniej Kondrackiej Przełęczy i samym szczycie potrafi być bardzo chłodny nawet latem. Niezbędny jest też zapas wody i jedzenia, ponieważ między Kuźnicami, Doliną Małej Łąki a Doliną Strążyską jedyne schronisko na trasie stoi na Hali Kondratowej.

Pogoda i pora wyjścia

Burze w Tatrach najczęściej tworzą się po południu. Dlatego na szlak na Giewont najlepiej wyruszyć o świcie, tak by około 7:00–8:00 być już w drodze. Wczesny start oznacza mniejszy tłok przy łańcuchach i większą szansę na bezpieczny powrót przed załamaniem pogody.

Jeśli na niebie pojawiają się ciemne chmury, słychać pierwszy grzmot albo aplikacje burzowe pokazują zbliżające się wyładowania, dobrym rozwiązaniem jest zawrócenie. W okolicy krzyża, metalowych łańcuchów i mokrej skały ryzyko jest zbyt duże, by liczyć na szczęście.

Giewont przy dobrej pogodzie daje wspaniałe widoki, ale przy burzy staje się jedną z najbardziej niebezpiecznych gór w polskich Tatrach.

Który szlak na Giewont wybrać?

Wszystkie turystyczne drogi na Giewont spotykają się w jednym miejscu: na Wyżniej Kondrackiej Przełęczy 1765 m n.p.m.. Stamtąd niebieski szlak prowadzi już na sam szczyt. Różnice między wariantami dotyczą przede wszystkim długości, przewyższenia oraz liczby turystów po drodze.

Dla ułatwienia możesz porównać podstawowe opcje w krótkiej tabeli. Czasy przejścia podano w jedną stronę, bez postoju i bez uwzględnienia ewentualnych kolejek przy łańcuchach.

Szlak z Kuźnic przez Halę Kondratową

To najpopularniejszy i najprostszy technicznie szlak na Giewont z Kuźnic. Prowadzi niebieskimi znakami przez Kalatówki, polanę z hotelem górskim, a potem przez las na Halę Kondratową. Stoi tam najmniejsze schronisko w Tatrach, idealne miejsce na przerwę przed długim podejściem.

Powyżej Hali Kondratowej zaczyna się bardziej strome, kamienne podejście na Kondracką Przełęcz. Ścieżka jest dobrze wydeptana, bez trudności technicznych, ale monotonne zakosy potrafią dać w kość. Nagrodą jest szeroka panorama Tatr Zachodnich i świetny widok na Giewont z boku, od strony Kondrackiej Kopy.

Trasa z Doliny Strążyskiej

Wejście z Doliny Strążyskiej to propozycja dla osób, które lubią połączyć spacer doliną z konkretnym podejściem. Początkowo czerwony szlak prowadzi wygodną drogą wzdłuż Potoku Strążyskiego, aż na Polanę Strążyską z widokiem na północną ścianę Giewontu. Krótki wypad do wodospadu Siklawica dodaje tej opcji uroku.

Prawdziwe podejście zaczyna się za polaną. Ścieżka stromieje, zakosami wznosi się przez Przełęcz w Grzybowcu i wychodzi powyżej lasu w bardziej skalny teren. Mija się po drodze Mały Giewont i Giewoncką Przełęcz, gdzie nietrudno zrozumieć, czemu zejście w stronę żlebu Kirkora bywa tak zdradliwe.

Wejście przez Dolinę Małej Łąki

Szlak z Gronika przez Dolinę Małej Łąki bywa zaskakująco spokojny, mimo że sama dolina uchodzi za jedną z najładniejszych w Tatrach. Po godzinie od wejścia dociera się na rozległą Wielką Polanę Małołącką, z której znakomicie widać Czerwone Wierchy i ściany Wielkiej Turni.

Dalsza część prowadzi przez las i kamienisty Głazisty Żleb na Kondracką Przełęcz. Ten wariant wielu turystów wybiera jako zejście w pętli: wejście od Doliny Strążyskiej lub Kuźnic, a powrót właśnie Doliną Małej Łąki. Podejście od tej strony jest dość strome i jednostajne, więc dla początkujących często przyjemniejsze okazuje się przejście go w dół.

Długie trasy przez Kopę Kondracką i Czerwone Wierchy

Jeśli masz dobrą formę i cały dzień do dyspozycji, możesz połączyć Giewont z Czerwonymi Wierchami. Popularna jest trasa z Kir przez Ciemniak, Krzesanicę, Małołączniak i Kopę Kondracką, a dopiero potem zejście na Kondracką Przełęcz i wejście na Giewont. To około 10 godzin marszu i blisko 19 km w pętli.

Łagodniejszym wariantem graniowym jest przejście z Kasprowego Wierchu przez Goryczkową Czubę i Kopę Kondracką. Można wejść pieszo lub wjechać kolejką na Kasprowy, a następnie w 3 godziny dojść na Giewont. Ten odcinek zapewnia długie widokowe fragmenty, miejscami z lekką ekspozycją i świetnym wglądem w obie strony Tatr.

Dla ułatwienia wyboru możesz powiązać typ szlaku ze swoim doświadczeniem i oczekiwaniami:

• rodzinom i osobom mniej doświadczonym najczęściej służy szlak z Kuźnic przez Kalatówki i Halę Kondratową,
• miłośnicy widokowych pętli chętnie łączą Dolinę Strążyską na wejście i Dolinę Małej Łąki na zejście,
• osoby średniozaawansowane często stawiają na kombinację Kasprowy Wierch – Kopa Kondracka – Giewont,
• bardzo wytrenowani turyści wybierają długi dzień przez cztery Czerwone Wierchy i dopiero potem atak na Śpiącego Rycerza.

Jak wygląda finałowe wejście na Giewont?

Ostatni odcinek z Wyżniej Kondrackiej Przełęczy na szczyt ma około 400 metrów długości. Pierwsze minuty to wygodne kamienne schody, po których szlak szybko nabiera wysokości. Po chwili pojawia się tablica informująca o ruchu jednokierunkowym: wejście prowadzi prawą stroną kopuły szczytowej, zejście lewą.

Trudniejszy fragment, zwykle odczuwalny jako najbardziej emocjonujące 100 metrów, to wąskie półki skalne i płyty ubezpieczone nowymi łańcuchami. Skała jest gładka, więc na mokro lub przy tłumie trzeba skupić się na każdym kroku. Dla osób bez lęku wysokości jest to raczej krótki „dessert” niż poważna przeszkoda, ale przy dużej kolejce stanie w ekspozycji bywa męczące.

Sam odcinek z łańcuchami trwa kilka–kilkanaście minut, natomiast kolejka do niego potrafi zająć godzinę lub więcej w środku sezonu.

Na szczycie przestrzeń jest ograniczona. Północna ściana Giewontu opada niemal pionowo w stronę Zakopanego, dlatego nie warto zbliżać się do krawędzi dla „lepszego zdjęcia”. Widok obejmuje całe Podhale, Babią Górę, Gorce oraz imponującą panoramę Tatr Wysokich i Zachodnich, w tym wyraźnie widoczne Czerwone Wierchy.

Jak bezpiecznie wrócić z Giewontu?

Wbrew pozorom większość wypadków zdarza się nie podczas wejścia, ale właśnie w czasie zejścia. Zmęczenie, pośpiech i złudne poczucie „mamy to już za sobą” potrafią rozluźnić czujność. Na Giewoncie dochodzi do tego śliska skała i częste próby skracania drogi poza znakowanymi ścieżkami.

Bezpieczny powrót zaczyna się jeszcze na szczycie. Trzeba spokojnie włączyć się w jednokierunkowy ruch zejściowy, korzystać z łańcuchów tam, gdzie rzeczywiście pomagają, i dać sobie czas na każdy krok. Dopiero po powrocie na Wyżnią Kondracką Przełęcz przychodzi moment na decyzję, którym szlakiem schodzisz do doliny.

Zejście oficjalnymi szlakami

Najprościej po zejściu z wierzchołka wrócić do miejsca, z którego zaczęło się podejście. Ale turyści często wolą przejść Giewont w pętli, by zobaczyć więcej niż jedną dolinę. Połączenie Dolina Strążyska – Wyżnia Kondracka Przełęcz – Dolina Małej Łąki daje około 6,5 godziny marszu i piękne widoki praktycznie przez cały dzień.

Inną opcją jest start z Kuźnic przez Halę Kondratową, wejście na Giewont, a potem zejście przez Grzybowiec do Doliny Strążyskiej lub w stronę Sarniej Skały. Ważne, by czas powrotu planować tak, żeby doliny osiągnąć jeszcze za dnia, szczególnie gdy nie masz czołówki i nie czujesz się pewnie po zmroku.

Przy wyborze wariantu powrotu warto uwzględnić kilka punktów, które realnie wpływają na bezpieczeństwo:

• stan zmęczenia – długie zejście przez Czerwone Wierchy po całym dniu może okazać się ponad siły,
• prognozę pogody – jeśli rośnie ryzyko burzy, najlepiej wybrać najkrótszą drogę w dół,
• godzinę – im później, tym bardziej rozsądny staje się prosty powrót do Kuźnic lub Gronika,
• gęstość ruchu – czasem warto uciec z najbardziej obleganego wariantu na spokojniejszy szlak do Doliny Małej Łąki.

Czego unikać?

Najgroźniejszą pokusą na Giewoncie są „skróty”. Żleb Szczerby między Wielkim a Długim Giewontem czy Żleb Kirkora opadający z Giewonckiej Przełęczy w stronę Doliny Strążyskiej wyglądają z góry na szybkie obejście tłumów. W praktyce to teren dla osób z doświadczeniem wspinaczkowym i odpowiednim sprzętem.

Co roku ratownicy TOPR wyciągają z tych miejsc turystów, którzy uwierzyli, że „byle zejść trochę trawą, a potem już będzie łatwo”. Trawiaste płyty nad przepaścią, kruche skały i brak możliwości wycofu zamieniają taki skrót w pułapkę. Bezpieczna droga z Giewontu zawsze prowadzi oznakowanym szlakiem na Wyżnią Kondracką Przełęcz, a dalej do Kuźnic, Doliny Strążyskiej lub Małej Łąki.

Na Giewoncie największym zagrożeniem bywa nie sama trudność szlaku, lecz lekceważenie oznaczeń, prognoz oraz własnych ograniczeń.