Pomorska Biblioteka Pedagogiczna im. Gdańskiej Macierzy Szkolnej w Gdańsku mieści się przy al. gen. J. Hallera 14 i udostępnia czytelnikom około 540 tys. jednostek zbiorów. Z oferty korzystają nauczyciele, studenci i mieszkańcy całego województwa pomorskiego, zarówno na miejscu, jak i online. Godziny otwarcia biblioteki głównej i ośmiu filii są zróżnicowane, a w okresach wakacyjnych pojawiają się czasowe zmiany lub zamknięcia wybranych placówek. W poniższym tekście znajdziesz uporządkowane informacje o zbiorach, usługach cyfrowych, lokalizacji oraz aktualnych komunikatach ważnych dla czytelników w 2026 roku.
Gdzie znajduje się Pomorska Biblioteka Pedagogiczna w Gdańsku?
Siedziba główna PBP w Gdańsku mieści się w zabytkowym gmachu przy al. gen. J. Hallera 14, w dzielnicy Wrzeszcz. Budynek to dawny kompleks szkół powszechnych – Bezirk-Knabenschule Nauschottland oraz Bezirk-Mädchenschule Neuschottland z czasów, gdy ulica nosiła nazwę Ostseestrasse. Dziś przestrzeń ta służy nauczycielom, studentom i wszystkim osobom zainteresowanym edukacją oraz historią regionu.
Na stronach biblioteki podane są także współrzędne geograficzne siedziby – 54,376939 18,622502 – które ułatwiają nawigację w mapach cyfrowych. PBP obejmuje swym działaniem całe województwo pomorskie, dlatego oprócz jednostki macierzystej w Gdańsku funkcjonuje sieć filii w innych miastach regionu.
Jakie filie działają w województwie pomorskim?
Sieć biblioteki tworzy obecnie 8 filii, rozmieszczonych w większych ośrodkach Pomorza. Placówki działają w miastach: Chojnice, Kościerzyna, Kwidzyn, Malbork, Nowy Dwór Gdański, Pruszcz Gdański, Starogard Gdański oraz Wejherowo. Z ich zasobów korzystają nauczyciele, uczniowie i całe środowisko lokalne – często są to jedyne wyspecjalizowane biblioteki pedagogiczne w powiecie.
Początkowo, tuż po powstaniu instytucji, działało 6 filii początkowo, między innymi w Lęborku, Tczewie i Elblągu. Zmiany administracyjne i potrzeby użytkowników sprawiły, że sieć była stopniowo przebudowywana. Dzięki temu dzisiejsze filie lepiej odpowiadają zasięgowi pracy szkół w regionie.
Jak trafić do siedziby głównej?
Do gmachu przy al. gen. J. Hallera 14 można dojechać komunikacją miejską – aleja jest jedną z głównych arterii Wrzeszcza. Bliskość przystanków tramwajowych i autobusowych sprawia, że nauczyciele dojeżdżający na szkolenia czy warsztaty dla nauczycieli nie muszą korzystać z samochodu. To wygodne rozwiązanie także dla studentów, którzy łączą wizytę w bibliotece z zajęciami na gdańskich uczelniach.
Jakie zbiory udostępnia Pomorska Biblioteka Pedagogiczna?
PBP to biblioteka pedagogiczna o specjalistycznym charakterze biblioteki – gromadzi przede wszystkim piśmiennictwo związane z edukacją, wychowaniem i procesem kształcenia. Tematycznie jej zasoby obejmują wszystkie dziedziny wiedzy obecne w programach szkolnych oraz programach kształcenia nauczycieli, od edukacji wczesnoszkolnej po szkoły ponadpodstawowe i uczelnie.
Jak duży jest księgozbiór?
W 2026 roku szacunkowa wielkość zbiorów biblioteki to około 540 tys. jednostek. Wśród nich dominują wydawnictwa drukowane, ale istotną część stanowią także materiały audiowizualne i multimedia. Na koniec 2015 roku, według danych statystycznych, cała sieć (wraz z filiami) posiadała 536584 jednostek zbiorów, w tym około 511 tys. woluminów piśmienniczych oraz ponad 25 tys. zbiorów audiowizualnych. Od tego czasu zasoby są sukcesywnie uzupełniane o nowe tytuły.
PBP w Gdańsku łączy klasyczny księgozbiór drukowany z rozbudowanym dostępem do informacji cyfrowej i zbiorów muzealnych dotyczących historii oświaty pomorskiej.
Jakie dziedziny wiedzy są najsilniej reprezentowane?
Trzon kolekcji stanowi pedagogika i nauki pokrewne, takie jak psychologia i socjologia. Na półkach znajdziesz publikacje naukowe i popularnonaukowe z wielu dyscyplin, zgodnych z ramowymi planami nauczania. Duży nacisk położono na najnowsze odkrycia i wynalazki, które pomagają aktualizować treści dydaktyczne w szkołach.
Istotne miejsce zajmuje także literatura piękna, dzieła klasyki światowej oraz książki z zestawu lektur dla uczniów. Taki dobór sprawia, że zbiory są użyteczne nie tylko dla nauczycieli, lecz także dla młodzieży przygotowującej się do egzaminów. W osobnych działach zgromadzono piśmiennictwo z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej, co przydaje się studentom kierunków informacyjnych i bibliotekarskich.
Jakie materiały dydaktyczne można tu znaleźć?
Dla czynnych nauczycieli szczególnie ważne są programy nauczania oraz podręczniki szkolne, w tym również starsze podstawy programowe. Biblioteka gromadzi i gromadzenie zbiorów, i opracowywanie zbiorów, a następnie udostępnianie zbiorów w taki sposób, by można było szybko dotrzeć do potrzebnych materiałów – zarówno w katalogu, jak i na półce w czytelni tematycznej.
Jakie zbiory regionalne są dostępne?
Bardzo rozbudowana jest kolekcja regionalna. Obejmuje dokumenty i zbiory muzealne historii oświaty pomorskiej, prace dotyczące szkolnictwa i życia nauczycieli, a także publikacje i zbiory regionalne Pomorza Gdańskiego. Tematyka dotyczy historii, języka, kultury i walorów przyrodniczo‑etnograficznych Pomorza Gdańskiego, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów takich jak Kaszuby, Kociewie i samo miasto Gdańsk.
Unikatowy charakter mają zbiory muzealne historii oświaty pomorskiej, prezentowane także podczas lekcji muzealnych i wystaw czasowych. To bogate źródło wiedzy dla badaczy dziejów szkolnictwa, uczniów realizujących projekty regionalne oraz osób interesujących się dziejami lokalnej społeczności nauczycielskiej.
Jakie zasoby online i usługi cyfrowe oferuje biblioteka?
Oprócz tradycyjnych zbiorów PBP w Gdańsku mocno rozwija ofertę cyfrową. Dzięki temu nauczyciel z małej miejscowości w województwie pomorskim sięga dziś po literaturę fachową bez wychodzenia z domu, a student korzysta z artykułów naukowych na własnym laptopie.
Jak działają katalogi komputerowe?
Szczegółowe informacje o zasobach zgromadzono w katalogach komputerowych. Czytelnik ma do dyspozycji cztery bazy informacji o zbiorach, które obejmują: książki, artykuły z czasopism, zbiory multimedialne oraz zbiory muzealne historii oświaty pomorskiej. Takie rozdzielenie baz ułatwia wyszukiwanie – inaczej szuka się monografii, inaczej pojedynczych artykułów metodycznych czy nagrań filmowych.
Czym jest Pomorska Biblioteka Cyfrowa?
PBP w Gdańsku należy do instytucji współtworzących zasoby Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej. W tym serwisie udostępniane są w formie cyfrowej m.in. druki regionalne, materiały dotyczące historii oświaty oraz trudno dostępne publikacje z lokalnych kolekcji. Dla wielu nauczycieli to pierwszy kontakt z dawnymi rocznikami czasopism pedagogicznych, które nie są już drukowane.
Jak korzystać z IBUK Libra?
Od 2013 wprowadzenie usługi IBUK Libra czytelnicy mają dostęp do e‑booków na platformie IBUK Libra. W ramach Konsorcjum Bibliotek Pedagogicznych Polski Północnej PBP udostępnia około 1200 pozycji IBUK Libra, które można czytać bez ograniczeń czasowych na komputerach stacjonarnych i urządzeniach mobilnych. Logowanie odbywa się za pomocą kodów dostępu wydawanych przez bibliotekę – raz przypisany kod pozwala korzystać z kolekcji z domu czy szkoły.
Za aktywną promocję platformy IBUK Libra biblioteka otrzymała w marcu 2016 roku okolicznościową statuetkę w kategorii „Aktywna promocja Ibuka Libry wśród czytelników”.
Co oferuje Cyfrowa Wypożyczalnia Publikacji Naukowych ACADEMICA?
W styczniu styczeń 2015 przystąpienie do ACADEMICA PBP dołączyła do systemu Cyfrowa Wypożyczalnia Publikacji Naukowych ACADEMICA. Usługa umożliwia dostęp do ogromnej liczby publikacji naukowych, w tym czasopism, monografii i materiałów konferencyjnych, skanowanych z zasobów Biblioteki Narodowej. Na 20 kwietnia 2016 roku użytkownicy mieli do dyspozycji 1504721 dokumentów ACADEMICA, a baza stale rośnie.
Stacje ACADEMICA udostępniono nie tylko w Gdańsku, ale też w filiach w Chojnicach, Kościerzynie, Pruszczu Gdańskim i Wejherowie. Dzięki temu studenci, którzy mieszkają daleko od Trójmiasta, mogą korzystać z naukowych e‑zasobów w swojej lokalnej bibliotece pedagogicznej.
Jakie formy pracy z użytkownikami prowadzi biblioteka?
Od początku istnienia – od 1946 roku – instytucja była projektowana jako miejsce wsparcia nauczycieli. Dziś ta funkcja jest jeszcze silniejsza, bo oprócz klasycznego wypożyczania książek biblioteka prowadzi rozbudowaną działalność edukacyjną biblioteki i kulturalną.
Jak wygląda oferta dla szkół i nauczycieli?
W każdym roku szkolnym przygotowywana jest oferta edukacyjna biblioteki skierowana do szkół na terenie działania instytucji. Obejmuje ona różne formy zajęć:
- warsztaty dla nauczycieli poświęcone metodyce nauczania, kompetencjom cyfrowym czy pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych,
- lekcje biblioteczne uczące korzystania z katalogów, baz danych i źródeł informacji,
- lekcje muzealne związane ze zbiorami muzealnymi historii oświaty,
- lekcje regionalne o Kaszubach, Kociewiu i historii Gdańska,
- zajęcia z edukacji filmowej, podczas których omawia się język filmu i jego zastosowanie na lekcjach,
- zajęcia z zakresu promocji czytelnictwa dla różnych grup wiekowych.
Sesje metodyczne dla nauczycieli organizowane co najmniej raz w roku skupiają się na nowych programach nauczania, zmianach w prawie oświatowym czy sposobach wykorzystania zbiorów bibliotecznych na lekcjach. Nauczyciele traktują te spotkania jak forum wymiany doświadczeń.
Jak rozwijane są sieci współpracy i samokształcenia?
Biblioteka koordynuje sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli, których liczba sięga kilkunastu. W ramach takich sieci nauczyciele z różnych szkół regularnie spotykają się, by wymieniać scenariusze zajęć, omawiać nowości wydawnicze i wspólnie analizować trudniejsze przypadki z pracy wychowawczej. Dla wielu z nich to ważne wsparcie merytoryczne – szczególnie, gdy pracują w mniejszych miejscowościach i nie mają dużego zespołu kolegów po fachu.
Jaką działalność kulturalną i promocyjną prowadzi biblioteka?
Jednostka macierzysta i filie prowadzą szeroką działalność kulturalna i oświatowa. Organizowane są spotkania autorskie, konkursy czytelnicze i plastyczne, a także kameralne koncerty. Stałym elementem są wystawy stałe i okolicznościowe – od ekspozycji dawnych podręczników po prezentacje współczesnej literatury, jak cykl „Wystawa Współczesna Północ – literatura skandynawska i nordycka”.
Co roku, w ramach ogólnopolskiej akcji Tydzień Bibliotek, PBP proponuje działania z zakresu promocji czytelnictwa dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Z kolei Bałtycki Festiwal Nauki to okazja do przygotowania pokazów i warsztatów, które łączą popularyzację nauki z prezentacją zasobów biblioteki.
PBP w Gdańsku wyróżniono tytułem „Pozytywista Roku 2011” w kategorii „Kultura i Sztuka”, co podkreśla znaczenie biblioteki jako regionalnego ośrodka życia kulturalnego.
Jakie projekty czytelnicze realizują filie?
Filie organizują własne akcje, dopasowane do lokalnych społeczności. Przykładem jest wakacyjna inicjatywa Zaczytani pod Parasolem – wakacyjna akcja czytelnicza w Kościerzynie – cykl spotkań i zabaw dla mieszkańców, zachęcający do czytania w czasie letniego wypoczynku. Tego typu wydarzenia pozwalają włączyć do biblioteki osoby, które na co dzień rzadko sięgają po książki.
Jakie są godziny otwarcia i ważne komunikaty w 2026 roku?
Godziny otwarcia siedziby głównej i filii PBP są publikowane na stronie internetowej w zakładce „Kontakt” oraz w opisach poszczególnych oddziałów. W 2026 roku, poza standardowym harmonogramem, ogłoszono kilka istotnych zmian – szczególnie na czas wakacji. Warto regularnie sprawdzać aktualne ogłoszenia, zwłaszcza przed dłuższą podróżą do wybranej filii.
Kiedy filie są czasowo zamknięte?
W komunikatach na 2026 rok pojawiła się informacja, że Kościerzyna Filia nieczynna 13–17 lipca 2026. Oznacza to, że w tych dniach nie będzie można wypożyczać książek ani korzystać z czytelni na miejscu. Użytkownicy są proszeni o wcześniejsze zaplanowanie zwrotów i wypożyczeń.
Osobny komunikat „Ważne zmiany dla czytelników czterech Filii” dotyczy placówek w Chojnicach, Nowym Dworze Gdańskim, Pruszczu Gdańskim i Wejherowie. W okresie od 1 lipca do 30 września 2026 wprowadzono tam modyfikacje organizacyjne – mogą to być inne godziny otwarcia, ograniczenia w dostępie do części zbiorów lub połączenie obsługi czytelników w wybrane dni tygodnia. Przed wizytą w tych filiach warto zerknąć na stronę PBP, gdzie zamieszczono szczegółowe informacje.
Jak biblioteka komunikuje zasady korzystania ze strony?
Strona internetowa PBP, zarówno w zakładce „Zbiory i zasoby online”, jak i „Kontakt”, przypomina, że strona korzysta z ciasteczek – plików cookies używanych do świadczenia usług na wysokim poziomie. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację tej polityki. Dla czytelników oznacza to wygodniejsze logowanie, zapamiętywanie ustawień katalogu i lepsze dopasowanie treści informacyjnych.
Czy biblioteka prowadzi nabory i ogłoszenia kadrowe?
Wśród aktualności pojawiają się także ogłoszenia o pracy. Przykładem jest oferta na stanowisko Nauczyciel bibliotekarz w Gdańsku w wymiarze pełny etat, z terminem składania aplikacji 15 czerwca 2026. Takie informacje pokazują, że instytucja dynamicznie się rozwija i wzmacnia zespół, aby zapewnić czytelnikom jak najlepszą obsługę.
Na stronie pojawiają się również informacje o naborze wniosków, jak „Nabór wniosków o stypendia Marszałka Województwa Pomorskiego” dla uczniów uczących się na terenie województwa pomorskiego. Dzięki temu biblioteka staje się punktem przekazu ważnych komunikatów dla środowiska oświatowego.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Gdzie mieści się siedziba główna Pomorskiej Biblioteki Pedagogicznej w Gdańsku?
Główna placówka znajduje się w zabytkowym budynku przy al. gen. J. Hallera 14 w dzielnicy Wrzeszcz.
Ile jednostek zbiorów udostępnia biblioteka w 2026 roku?
W 2026 roku zasoby PBP oceniane są na około 540 tys. jednostek, w tym wydawnictwa drukowane oraz materiały multimedialne.
Jakie filie tworzą sieć biblioteki w województwie pomorskim?
Sieć obejmuje 8 filii w Chojnicach, Kościerzynie, Kwidzynie, Malborku, Nowym Dworze Gdańskim, Pruszczu Gdańskim, Starogardzie Gdańskim i Wejherowie.
Jakie główne dziedziny dominują w zbiorach PBP?
Nadrzędne są pedagogika oraz nauki pokrewne jak psychologia i socjologia, a także literatura piękna i piśmiennictwo lekturowe.
Jakie zasoby cyfrowe oferuje biblioteka?
Biblioteka udostępnia katalogi komputerowe, uczestniczy w Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej oraz oferuje e‑booki przez IBUK Libra i dostęp do ACADEMICA.
W jaki sposób czytelnicy korzystają z IBUK Libra?
Czytelnicy logują się kodami wydawanymi przez bibliotekę i mają dostęp do około 1200 pozycji bez limitu czasowego na różnych urządzeniach.
Jakie zmiany organizacyjne obowiązują w filiach latem 2026 roku?
Kościerzyna będzie nieczynna 13–17 lipca 2026, a filie w Chojnicach, Nowym Dworze Gdańskim, Pruszczu Gdańskim i Wejherowie mają zmienione zasady obsługi od 1 lipca do 30 września 2026.
Jakie formy wsparcia dla nauczycieli prowadzi biblioteka?
PBP organizuje warsztaty metodyczne, sesje metodyczne, lekcje biblioteczne i sieci współpracy oraz samokształcenia dla nauczycieli.